Çin, 1956-2026 döneminde Ay örnekleri ve roket geri kazanımı görevleri yaptı

Çin uzay programı, 8 Ekim 1956'da Savunma Bakanlığı Beşinci Araştırma Enstitüsü'nün resmen kurulmasıyla başladı. 24 Nisan 1970'te Dongfanghong 1 fırlatması başarılı oldu; 4 Haziran 2024'te fırlatılan Chang'e-6, Ay'ın uzak yüzünden örnek getirdi. 10 Temmuz 2026'da Long March 10B görevi uyduyu hedef yörüngesine yerleştirdi ve roketin ilk kademesi geri alındı.

Savunma Bakanlığı Beşinci Araştırma Enstitüsü, 8 Ekim 1956'da resmen kuruldu. Dongfanghong 1, 24 Nisan 1970'te başarıyla fırlatıldı.

Chang'e-6, 4 Haziran 2024'te fırlatıldı. Yükselici, Ay'ın uzak yüzünden alınan örneklerle kalkış yaptı; yörünge hedefi önceden belirlenen Ay yörüngesiydi. Görevin başarısı 25 Haziran 2024'te duyuruldu ve insanlık tarihinde ilk kez Ay'ın uzak yüzünden örnek getirildi.

Long March 10B, 10 Temmuz 2026'da Hainan Ticari Uzay Fırlatma Sahası'ndan fırlatıldı. Uydu hedef yörüngesine yerleştirildi; roketin ilk kademesi kontrollü biçimde geri alındı. Bu işlem, Çin'in ilk kontrollü ilk kademe geri kazanımı ve denizde ağ sistemiyle yapılan dünyadaki ilk geri kazanım oldu.

Tianwen-2, hedef asteroidine ulaşarak bilimsel araştırmalara başladı. Tianwen-3 ise prototip geliştirme aşamasına geçti.

Çin insanlı uzay programı 40 uçuş görevi gerçekleştirdi; astronotların tek seferde en uzun uzay yürüyüşü 9 saat sürdü. Çin Uzay İstasyonu'ndan elde edilen 4.000'den fazla sonuç çeşitli sektörlerde uygulamaya alındı.

Long March serisi roketler toplam 670 fırlatma yaptı ve başarı oranı %97'nin üzerinde. BeiDou-3 Küresel Uydu Seyrüsefer Sistemi'nin çekirdek parçalarında yerlileşme oranı %100'e ulaştı; BeiDou sektörünün toplam üretim değeri 600 milyar yuanı aştı ve doğrudan yayın uydusu kullanıcıları 155 milyon hane oldu.

Çin, 50'den fazla ülke ve uluslararası kuruluşla 200'den fazla uzay işbirliği anlaşması imzaladı. Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu için 17 ülke ve uluslararası kuruluşla anlaşma yapıldı.

Chang'e-6'nın Ay'ın uzak yüzünden örnek getirmesi, Çin'in bu bölgeden somut materyal toplayabildiğini gösteriyor. Bu, Ay'ın uzak yüzüne ilişkin bilimsel çalışmalarda doğrudan örnek temelli bir kapasite anlamına geliyor.

Chang'e-7'nin Ay'ın güney kutbunda su buzu arama planı, insanlı Ay inişi hedefi ve Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu anlaşmaları, Ay yüzeyi ve uluslararası ortaklıklar açısından izlenmesi gereken başlıklar oluşturuyor.

Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu, Çin ile Rusya'nın öncülük ettiği ve Artemis Anlaşmaları'na alternatif bir çerçeve olarak kurulan bir Ay programıdır.

Chang'e-7'nin Ay'ın güney kutbuna giderek su buzu araması planlanıyor.

İnsanlı Ay keşif projesi, bir Çin vatandaşının Ay'a ilk kez ayak basmasını planlıyor.

Bir Pakistanlı astronotun Çin Uzay İstasyonu'na girerek Çinli astronotlarla birlikte görev yapması planlanıyor.