Đám mây khổng lồ dài 1.800 km trên núi lửa Arsia Mons của Sao Hỏa

Vào năm 2018, tàu vũ trụ Mars Express của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đã quan sát thấy một đám mây khổng lồ kéo dài phía tây núi lửa Arsia Mons trên Sao Hỏa. Đám mây này, được đặt tên là Đám mây kéo dài Arsia Mons (AMEC), có chiều dài lên tới 1.800 km và là một hiện tượng khí quyển lặp lại theo mùa.

Đám mây AMEC là mây băng nước dạng địa hình (orographic cloud), hình thành khi không khí bị đẩy lên cao bởi núi lửa Arsia Mons.

Núi lửa Arsia Mons cao khoảng 20 km, và đám mây có thể trải dài tới 1.800 km.

Đám mây lặp lại mỗi sáng trong khoảng thời gian vài tháng mỗi năm Sao Hỏa.

Quá trình hình thành mây diễn ra thông qua ngưng kết đồng nhất (homogeneous nucleation), đòi hỏi điều kiện độ ẩm cực đoan và thay đổi nhiệt độ nhanh (giảm 30°C trong 10 phút).

Mô hình mô phỏng sự hình thành đám mây đòi hỏi phải đưa vào các yếu tố vật lý ngoại lai, không hoàn toàn phù hợp với các lý thuyết khí quyển hiện có.

Tàu Mars Express của ESA đạt cột mốc quan sát hiện tượng này vào năm 2018.

Phát hiện này cho thấy khí quyển Sao Hỏa có thể đạt độ ẩm tương đối rất cao và biến động nhiệt cực nhanh, những điều kiện tưởng như không thể có trên hành tinh khô lạnh. Nó giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về chu trình nước và cơ chế hình thành mây trên Hỏa Tinh, đồng thời đặt ra thách thức mới cho mô hình khí hậu hành tinh.

Tàu Mars Express là sứ mệnh quỹ đạo Sao Hỏa do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) vận hành.